خانه | نقدوبررسی | نقد | نقدی بر کارنمای ایرج اسکندری در گالری ساربان

نگاهی روایت محور در ارائه مفهوم و تولید معنا

نقدی بر کارنمای ایرج اسکندری در گالری ساربان

نقدی بر کارنمای ایرج اسکندری در گالری ساربان
نگاهی روایت محور در ارائه مفهوم و تولید معنا
به قلم جاویدرمضانی
iradj eskandari sareban gallery 1

هنر انقلاب را می توان اوج جریان هویت‌یابی تفکر هنرمندان نوگرا دانست و شخصیت‌های بازمانده از آن دوران امروز در پی تداوم این جریان در آکادمی‌ها و عرصه هنرمعاصر در تکاپوی تداوم آرمان‌های خود کماکان به کار و فعالیت مشغولند.
این هفته به تماشای کارنمای آثاراستاد ایرج اسکندری در گالری ساربان رفتم.
دکترایرج اسکندری، نقاش و عضو هیئت علمی دانشگاه هنر تهران است، در سال‌های آغاز انقلاب وی که دانشجوی دانشگاه بوزار فرانسه بود تحصیلات خود را رها و به کشور باز می‌گردد. او که مانند بسیاری از نقاشان هم دوره خود تحت تاثیر هنرمندان انقلاب فرانسه و دیگر نقاشان انقلابی جهان است با الحان غربی سعی در بازتاب وقایع و ارزش‌های انقلاب اسلامی دارد، آثار این دوره وی بیشتر نمودی سمبلیک و حماسی دارند.
این صحنه‌ها خیزش مردم در اعتراضات و حرکتهای شکل دهنده انقلاب را نشان می‌دهند بعدها در دوران جنگ تحمیلی وی با نقاشی بر روی دیوارهای شهر و طراحی المان‌های شهری مانند یادمان میدان انقلاب راوی حماسه جنگ و قهرمانی‌های رزمندگان اسلام در جبهات جنگ است.
زبان بصری به کار رفته در آثار هنرمند در سال‌های نخست فعالیت حرفه‌ای با اولویت به عنصر خط و تحرک عناصر فیگوراتیو بود، تغییر و تحول این زبان درطی سی سال قابل تامل است، وی در این باب می‌گوید.
«اگر بخواهم راجع به کارهای خودم بگویم، به نظر من یک سیر طبیعی را در کارهایم طی کرده‌ام از، طبیعت، فضای فیگوراتیو تا انتزاع» این سیر و منطق تعهد به نقاشی در مقام یک فن و مهارت است.
اما هنرمند در مسیر پویش خود از محیط اطراف متاثر می‌گردد و همین تاثیرات است که مضامین متفاوتی را شکل می‌دهند. iradj eskandari sareban gallery 4
کارنمای ارائه شده تحت عنوان حکایت شیرین نگاهی نوستالژیک و عرفانی و در عین حال انتقادی دارد، توجه به مضامین ادبیات و نقشمایه‌های ادوات تزیینی مانند فرش و گلیم در ترکیب با فرم‌های آبستره شکل گرفته‌اند.
نقاش رنگ‌ها را محدود نموده و در عین حضور خط سطح را به عنوان جدی‌ترین عنصر این مجموعه مطرح می‌کند. اما گرایش به صنایع تصویری بومی در بکارگیری خط و سطح مانند آثار نگارگران خلاصه نشده و متریال شکل دهنده سطوح با ضخامت و حجم سه بعدی به نوعی تداعی‌کننده نقاشی دیواری است. رویکرد اسکندری به معماری و خصوصا تزیینات وابسته به آن قابل تامل است. در گذشته بسیاری از نقاشان جریان نوگرای هنر معاصر برای ترکیب عناصر بومی و نقاشی غربی ازاین تکنیک سود جسته‌اند کسانی چون زنده یاد پرویز کلانتری و مارکو گریگوریان با وارد کردن کاه گل در سطوح دو بعدی و یا استفاده از آینه کاری در آثار منیر فرمانفرما همگی تلاشی برای پاسخ دادن به مسئله هویت تصویری بومی بوده است. اما نگاه روایت محور اسکندری سعی در ارائه مفهوم و تولید معنا دارد. iradj eskandari sareban gallery 3
بینندگان در این نمایشگاه با چهار مجموعه مواجه می‌گردند. دسته نخست مجموعه خسرو و شیرین است. این آثار عمدتا در ابعاد ۱۰۰*۱۵۰ سانتیمتر بدون رنگ و با فضایی نگارگرانه آنچنان که شرح داده شد کار شده‌اند. کنایه‌های شاعرانه و استفاده از نوشتار فضایی تصویر سازانه را رقم زده‌اند و مهمترین تصاویر این کارنما را شکل می‌دهند.
مجموعه پنجره‌ها دسته دیگری از آثار است که به سمت آبستره محض رفته‌اند. استفاده از خطوط سیاه و ضخیم بر روی تنالیته‌های رنگی شفاف و خالص زیبایی محصور کننده طبیعت را به یاد می‌آورد بخصوص که این چهار تابلو با استفاده از هارمونی چهار فصل کار شده اند.
در سالن اصلی دو تابلو توجه بیننده را جلب می‌کند. بدون شک این دو تصویر حکایت مفارقت عاشق و معشوق است … دو لنگه در با کوبه‌های زنانه و مردانه و نقش طاووس که نگهبانان بهشت‌اند. اما این دو بطور مجزا قرار گرفته و در پس خود مسیری را نمی‌گشایند.
قدیمی‌ترین نقاشی‌های این کارنما مجموعه منطقه البروج است متشکل از دوازده تابلو با علائم دوازده ماه از سال است. این تصاویر ملهم از نقوش شکسته مرکب فرش‌های عشایری ترسیم شده‌اند تکنیک به کار رفته همچون مجموعه خسرو شیرین دارای لحنی سه بعدی و برجسته است که هنرمند به واسطه رنگ، نشانه مورد نظر را متمایز نموده‌است. مشخصا ارجاعات متنی و سمبلیک این دسته آثار در جایگاه والایی نسبت به دیگر تا بلوها قرار نمی‌گیرند و بیننده را بیشتر با سبقه تکنیکی هنرمند آشنا می‌کنند. iradj eskandari sareban gallery 2
اما در فضایی مجزا ما شاهد چهار تابلو با نگاهی ساختار گرایانه و ابعادی بزرگ هستیم که به لحاظ تاریخ پدیداری متقدم بوده و هنرمند به تازگی آنان را خلق کرده است. استفاده از آیینه های کوچک و تنالیته رنگ‌های درخشان همراه با خطوطی حجیم و ترکیبی قرینه آبستره نابی از نور و رنگ را در معرض دید قرار می‌دهند. بی‌شک آیئنه به عنوان بازتاب دهنده نور جایگاهی والا در هنر ایرانی دارد. آب و نور نمادی از پاکی و راستی در سنت هنر حکمی است.

iradj eskandari sareban gallery 5 هنرمند با ایجاد فضایی هندسی سعی در نمایش عالم مثال دارد. وی اشکال محسوس نمادینی خلق کرده تا مثال زیبایی در اثر هنری گردند. وجود شکاف تصویری میان تابلوها حاکی از حجابی مادی است که عوالم رحمانی جهان را محصور نموده و جایگاه هنرمند را در انکشاف و پدیداری حقیقت مثالی هویدا می‌کند.
جهان بینی مثالی از دیر باز دغدغه هنرمندان ایرانی است و ترکیب این نگره با مفاهیم هنر نو گرا تلاشی قابل تقدیر و ارزشمند می‌باشد .
دیدار از این نمایشگاه را به کلیه هنردوستان عزیز توصیه می نمایم.

iradj eskandari sareban gallery 6

نقد نمایشگاه‌های قبل به قلم جاوید رمضانی را اینجا بخوانید:

نقدی بر تصویرسازی‌های میثم نژادرسولی در گالری ویستا پلاس

نقدی بر تصویرسازی‌های میثم نژادرسولی در گالری ویستا پلاس نقاشی‌هایی برای کتاب «منظومه آرش کمانگیر» جستجوی هویت و بیان امروزی و اصیل در هنر معاصر سایت تندیس به قلم جاوید رمضانی همکاری بین هنرها در راستای تعلیم و تعلم مفهومی قابل تامل است. هنر ایرانی در پی این زاویه از کاربرد هنر، ادبیات تعلیمی را …

۰ comments

استقبال بی نظیر نمایشگاه مسعود سعدالدین در آلمان

استقبال بی نظیر نمایشگاه مسعود سعدالدین در آلمان به بهانه نمایش هنرمند مطرح بین المللی در lands museum شهر بن سایت تندیس به قلم جاوید رمضانی در ماه سپامبر نمایشگاه یکی از نقاشان به نام و موفق ایرانی در بن آلمان با استقبال زیادی روبرو گردید. آثار مسعود سعدالدین تحت عنوان «مانوس همچون غریب» از پارادوکس …

۰ comments

راز دروازه‌ها، نقدی بر آثار ریکاردو شایگان در گالری هما

نقدی بر آثار ریکاردو شایگان در گالری هما راز دروازه‌ها سایت تندیس به قلم جاوید رمضانی هنرمندان در زندگی خود جهانی خیالی را سامان می‌دهند. این جهان مبدا و آغاز ایده‌ها دغدغه‌ها و خاطراتی است که از مقام یک امر خصوصی تبدیل به زیبایی عمومی می‌گردد. حتما این اتفاق برای شما افتاده است. گاهی اشیائ …

۰ comments

اکنونیت هنرمند معاصر | نگاهی به آثار حسین چراغچی

نگاهی به نقاشی‌های حسین چراغچی در گالری ماه اکنونیت هنرمند معاصر سایت تندیس به قلم جاوید رمضانی در عبور روزانه هنگامی که  مخاطب جمله ای می‌شویم که لحنی خشن دارد و مفهومی محبت‌آمیز.  چه تضادی در ما ایجاد می‌شود؟ این احساس  همراه با کنجکاوی است.  طبیعتا سوال این است؛ حقیقت چیست. محبت یا خشونت؟ آیا …

۰ comments

انتزاع و هندسه درون بر دیوارهای گالری

مجموعه‌ای که دیده‌ور تحت نام «هندسه درون پویی» جمع‌آوری کرده بود بر مبنای تکیه بر آثار آبستره معاصر ایرانی است…

۱ comment

سونیا بالاسانیان، موسیقی منظم و تکرار شونده تقدیر انسان در خاورمیانه

نقدی بر نمایشگاه سونیا بالاسانیان در گالری هما موسیقی منظم و تکرار شونده تقدیر انسان در خاورمیانه سایت تندیس به قلم جاوید رمضانی   «گفته می‌شود ارامنه از زمان داریوش هخامنشی در ایران می‌زیسته‌اند، اما این ارامنه بیشتر زمین دارانی بودند که برای انجام وظایف خود نسبت به شاه شاهان به ایران می‌آمدند. بعدها در …

۰ comments

گریختن از فشار مرگبار حقیقت با هنر | نقدی بر آثار ابراهیم اسکندری

 نقدی بر مجموعه آثار «شهرارا» ابراهیم اسکندری در پروژه‌های اران روایت درمانی سایت تندیس به قلم جاوید رمضانی  روایت درمانی narrative therapy برای ارتقای کیفی فرایند کار مشاوره با انسانی که در یک جامعه و بستر فرهنگی خاص زندگی می‌کند، به کار می‌آید … آنچه این مجموعه روش‌های کاری را برجسته و ارزشمند می‌سازد، انعطاف فرهنگی بالقوهٔ …

۰ comments

زن خالق در نقاشی‌های رضا یحیایی برای اولین بار در موزه دیدی

“راز خلقت عشق به مادر عشق به زن و عشق زن” متنی به بهانه نمایش نقاشی‌های رضا یحیایی در موزه دیدی سایت تندیس به قلم جاوید رمضانی نوشتن درباره حجم و تصویر و تجسم به مانند ساختن بالهایی از پوسته پیاز برای پروانه‌ای در دوردست است. به خصوص اگر این نوشتن در باب هنری باشد …

۰ comments

عبور از مدیا، نقدی به نمایش عکس‌های هوفر حقیقی در گالری اُ

عبور از مدیا نقدی به نمایش عکس‌های هوفر حقیقی در گالری اُ سایت تندیس به قلم جاوید رمضانی دو هفته گذشته در آغاز تابستان گرم شاهد برپایی نمایشگاه عکس‌های هوفر حقیقی تحت عنوان جغرافیای انقضا بودیم. حقیقی از عکاسان تربیت شده دهه هشتاد است، و در جریان رونق عکاسی در حوزه معنا و رسانه هنری …

۰ comments

فرم معنادار، نقدی بر نمایشگاه نقاشی آرش امدادیان

فرم معنادار، نقدی بر نمایشگاه نقاشی آرش امدادیان نمایشگاه نقاشی «دوباره …» در گالری آتبین سایت تندیس به قلم جاوید رمضانی زمانی که مارسل دوشان درپی گفتمان زمانه از پس یافتن راهی بود تا در میان جامعه هنری اوایل قرن بیستم سر برافرازد تنها مشکلش موئلف شدن در هنر معاصر نبود. او دچار ایجابی  دو …

۰ comments

جهان‌های مقابل، نقدی بر مجموعه «لبه» مهسا کریمی زاده

نقدی بر نمایشگاه لبه آثار حجمی مهسا کریمی زاده در گالری ایران شهر جهان‌های مقابل سایت تندیس به قلم جاوید رمضانی «ناراضی از همه کس ناراضی از خودم با جان و دل تمنای آن دارم که در سکوت و خلوت شب خود را رستگار سازم و اندکی بر شأن خود بیفزایم … به من نیرو …

۰ comments

گریز از طمطراق، نقدی بر آثار دانیال ملانوروزی در گالری چهار

گریز از طمطراق، نقدی بر آثار دانیال ملانوروزی در گالری چهار نقدی بر اثار دانیال ملانوروزی با عنوان دیوارهای دیروز سایت تندیس به قلم جاوید رمضانی انگیزه آمیزش هنر و تفکر شرقی با اندیشه یونانی و هنر غربی از دیر باز در میان بزرگان ادب و هنر ایران زمین قابل پیگیری است. رد پای این …

۰ comments

اتفاق و انتظار در آثار علی سلطانی | گالری سهراب

اتفاق و انتظار در آثار علی سلطانی در گالری سهراب نقد نمایشگاه سایت تندیس به قلم جاوید رمضانی تصور امروز ما از نقاشی بر آن است تا موجودیت ورای خود را ارائه کند در واقع این تصور در مقابل آنچه ما آن‌را خود بسندگی نقاشی در قرن گذشته می‌نامیدیم قد علم می‌کند. اما این خود …

۰ comments

زیست انسان معاصر، مجموعه سمت خاموش محمد خلیلی در گالری اُ

زیست انسان معاصر، مجموعه سمت خاموش محمد خلیلی در گالری اُ سایت تندیس به قلم جاوید رمضانی نقاشان در مسیر خلق آثار تصویری یکی از مهمترین وظایفشان خلق معنا در بر خورد با زیست انسان معاصر است فارغ از سبک و سیاق ظاهر آثارشان چه تجریدی باشد و چه ابستره و یا فرم‌های واقعگرایانه آنان …

۰ comments

نگاهی به آثار اکرم سرتختی و موج هنرمندان نائیو یا خودآموخته

نگاهی به آثار اکرم سرتختی و موج هنرمندان نائیو یا خودآموخته گالری ثالث سایت تندیس به قلم جاوید رمضانی  چندی است که موج هنرمندان نائیو یا خود آموخته در گالری‌های تهران دیده می‌شود. و جالب توجه اینکه تعدادی از این هنرمندان در عرصه بین‌اللمللی هم عرض اندام می‌کنند. هفته گذشته به تماشای اثار اکرم سر …

۰ comments

پرسه‌های شبانه هنرمند، نقدی بر نمایشگاه حمیدرضا امامی

نقدی بر نمایشگاه حمیدرضا امامی در  گالری اُ نمایشگاه نقاشی «اینجا خانه من است»  سایت تندیس به قلم جاوید رمضانی در نخستین روز کاری گالری‌های تهران، جمعه بعد از ظهر به دیدن آثار حمیدرضا امامی نقاش مشهدی و فارق التحصیل دانشکده هنرهای زیبای تهران رفته‌ایم. امامی متولد ۱۳۵۲ و مدرس نقاشی است. وی هفت نمایشگاه …

۰ comments

پرونده نقد نمایشگاه‌های سال ۹۶ به قلم جاوید رمضانی

جاوید رمضانی مدیر سایت تندیس، مدرس، منتقد، مولف، هنربان و هنرمند تجسمی است، او با سابقه‌ای بالغ بر سی سال در حوزه هنر و بیش از ۵۰ نمایشگاه گروهی و ۲۵ نمایشگاه انفرادی در سرتاسر ایران و جهان، اینک به مدت هفت سال است که مدیریت سایت خبری هنری تندیس را در دست دارد. او همچنین موسس گروه هنری آوام و زیر شاخه‌های آن است. در کنار این‌ها سردبیر منتقدین برنامه هنرنامه ویژه نقد هنرهای تجسمی در شبکه چهار سیما نیز می‌باشد.

۰ comments

نوشته‌های پیشنهادی

کامران کاتوزیان گالری سهراب

نگاهی به آثار کامران کاتوزیان، از تاثیر گذارترین طراحان گرافیک ایران

نگاهی به آثار کامران کاتوزیان، از تاثیر گذارترین طراحان گرافیک ایران گالری سهراب مجله آوام ...

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.

مزایای عضویت در خبرنامه تندیس را میدانید؟
دریافت بهترین مطالب وب سایت و مجله تندیس
ما هم از اسپم متنفریم و مطمئن باشد مشخصات شما امن خواهد بود.