چهارشنبه , ۲۱ آذر ۱۳۹۷
خانه | نقدوبررسی | نقد | هنر تهی از هنرمند | نقدی بر آثار جمشید حقیقت شناس

"بیست هجده" در گالری ساربان

هنر تهی از هنرمند | نقدی بر آثار جمشید حقیقت شناس

هنر تهی از هنرمند | نقدی بر آثار جمشید حقیقت شناس 
گزارش تصویری نمایشگاه “بیست هجده” در گالری ساربان

سایت تندیس به قلم سحر افتخار زاده

jamshid haghighat shenas sareban gallery 1

نوع روایتی که جمشید حقیقت شناس در آفرینش هنری خود بکار می‌بندد در دوره‌های کاری مختلف او از منظر فرم، ساختمان مشابهی را پی می‌ریزد، اما تفاوت مجموعه اخیر با آثار گذشته، حذف بیش از پیشِ خود هنرمند در مقام یک موجودیت منحصر بفرد است. آثار حقیقت شناس در طی سال‌ها به مرور از فردیت نقاش تهی شده‌اند و همانطور که در همین نمایشگاه هم می‌بینیم اثری متعلق به هفت سال پیش، بسیار بیشتر از آثار اخیر هنرمند حاوی نشانه‌های شخصی و سادگی ناشی از بداهگی است. اما آثار مجموعه تازه حتا بیش از مجموعه به نمایش درآمده در گالری هما گرفتار شسته روفتگی اجرایی هستند و از آن مهم‌تر به دام نشانه‌های عام و کلی‌گویی فیلسوف مآبانه افتاده‌اند و تلاش می‌کنند بسیار سخن بگویند چراکه خالق آن‌ها زمانه “بیست هجده” را حامل حجم عظیمی از اطلاعات می‌یابد.jamshid haghighatshenas 3
تلاش برای پیچیده نمودن سخن در گزاره نوشته شده برای مجموعه نیز مشهود است. دکتر حمیدرضا اردلان متنی مملو از اصطلاحات فلسفی و معرفتی برای نمایشگاه نگاشته که مخاطب هنرِ حقیقت شناس را دایره‌ای محدود از علاقمندان فلسفه و هنر توأمان فرض می‌کند و نیز اعتباری غلو‌آمیز به کار استاد حقیقت شناس می‌دهد که نمونه آن را در انتخاب صفت “بی‌نظیر” برای تکنیک این هنرمند می‌بینیم. به هر روی گزاره نمایشگاه به درستی به فاصله گرفتن هنرمند از تجربه زیسته اشاره می‌کند. برآیند این گزاره و آثار بر هنری دلالت دارد که در ظاهر پست ‌مدرن و در تفکر مدرن و حتا پیشا مدرن است.jamshid haghighatshenas 7
حقیقت شناس بیرون از زمانه خود ایستاده و تنها نگاه می‌کند و در این نگاه کردن انتخاب شخصی برای دستچین کردن نشانه‌ها را نیز به حداقل رسانده. ترکیب‌های تصویری-زبانی که حقیقت شناس می‌سازد با وجود بکارگیری فاکتورِ اتفاق از اجزایی تشکیل شده‌اند که به محض دیده یا خوانده شدن دلالت‌های کلیشه‌ای خود را بر ذهن سوار می‌کنند و بر اثر همنشینی، از آن‌ها آشنایی‌زدایی نمی‌شود چراکه موضعی بعنوان زیرمتن آثار اتخاذ نشده پس در شبکه ارتباطی اجزا، حضور هر چیزی ممکن و بی‌مخاطره است و مخاطب با خوانش نشانه‌های عام این مجموعه ارتباطی دریافتی کلی و مبهم از چیزی کلی و مبهم خواهد داشت که منحصر به فردی با نام و هویت جمشید حقیقت شناس نیست. حال آنکه وقتی هنرمند خود را وقف “بوم نقاشی” کرد، مخاطب را به دیدن یک نمودار از اطلاعات پراکنده از پیرامون دعوت نکرده بلکه به چیزی فراخوانده که از فیلتر ذهن خودش گذشته و به تجربه فردی او درآمده، اگرنه چرا نقاشی را برگزیده است! ما در اینجا عبور موضوع را نه از ذهن که بیشتر از آن، از فیلترِ دست نقاش می‌بینیم؛ ترکیب بندی‌هایی فرم‌محور که به پختگی و توازن تکنیکی متعادل و بی‌مخاطره‌ای رسیده‌اند و ابری از اطلاعات را پراکنده می‌کنند که بیشتر یک همهمه محتمل از پیوستن عینیت‌های گوناگون به هم است، اما موضعی نمی‌گیرد در قبال این جهانی که وصف می‌کند، حال آنکه مخاطب معاصر، با ذهنی اشباع شده از تصاویر پراکنده، به دنبال یافتن نگاه تازه‌ای در هنر است که عمومیت ندارد و از همین رو است که ارزشی بر شیء هنری بار می‌کند. jamshid haghighat shenas sareban gallery 3
شاید بتوان گفت حقیقت شناس درگیر فلسفه بافی شده؛ بیرون از خود ایستاده و از بالا به همه چیز نگاه می‌کند، همچون راوی دانای کل. از همین رو است که با وجود ظاهر چندصدایی و در‌بردارنده المان‌های پست مدرنیسم از منظر تفکر و نیز رسانه و کنش نقاشانه هنر حقیقت‌شناس، مدرنیستی است. نیز محتمل است که این هنرمند از زمانه خود جلوتر رفته و وارد فاز بعد از پست مدرنیسم و بازگشت به سنت شده باشد و از همین رو فردیت در آثارش جایی ندارد. که البته اگر چنین باشد از یک سو رسانه نقاشی دلیل وجودیش را از دست می‌دهد و از سوی دیگر بازهم نمی‌توان گفت در هوای معاصر زیست می‌کند، امروز کمترین انتظاری که از هنرمند و متفکر می‌رود آن است که در مقابل داده‌های جهان، قدرت انتخاب و تحلیل داشته باشد.jamshid haghighat shenas sareban gallery 5

گزاره نمایشگاه بیست هجده به قلم حمیدرضا اردلان
جمشید حقیقت شناس نقاش نیست، او «تاویل‌گر امر دیدار» در «زمان متصل» است. زمان متصل درگذشته و آینده نمی‌افتد و«آنِ مدام» است. همین ویژگی او را مستثنی می‌کند تا به نقاشی به عنوان یک گزارش جامع از وضعیت هستی، انسان، حیوان‌ها، پرندگان، گیاهان، حروف، اعداد و اشیا در «صور معلق» میان «ابژه گشتگی» و «سوژه بودگی» توجه کند؛ که شاید راهی برای ایستادن هر کس یا هر شی در «صورت ازلی» بیابد. جمشید حقیقت شناس به عنوان «خود تجربی» در «نمایشگاه بیست هجده» هیچ تمنایی ندارد، چیزی خلق نمی‌کند، حتی پیشنهاد یا سوالی ندارد؛ خود را کنار می‌کشد و آینه‌ای در دست می‌گیرد تا رویدادها و عادت‌های فرهنگی، اجتماعی و تاریخی را که همواره در تکرار، انسان ایرانی و هستی پیرامون او را احاطه کرده است، نمایان گردند.
حقیقت شناس از قدرت تکنیکی بی‌نظیر خود بهره می‌گیرد تا همچون نوح از هر چیز که زاد و ولد می‌کند وحال تاریخی را مداومت می‌بخشد، چیزی در آینه ببیند و از این حیث آینه وی شی مدرک است و تصاویر را در بازتاب به مخاطب به صدا و زبان مبدل می‌کند تا تصاویر به عین ثابت خود در ساحت زبان و شنیدار باز گردند. ماحصل این کار ظهور مفاهیم ناب (pure concepts) است. در این‌جا باور کانت به خود استعلایی در قیاس با خود تجربی بکار ما می‌آید تا نقش جمشید حقیقت شناس در تأسیس مجموعه «بیست هجده» را واجد ادراک استعلایی (Transcendental apperception) بدانیم؛ اما خود و ادراک تجربی کماکان در حضور مخاطبان در مواجهه با آثار نمایشگاه باقی خواهد ماند. آنچه حائز توجه است، عبور جمشید حقیقت شناس از روش نقاشی معاصر ایران و ارائه کشف تصاویری است که شنیده می‌شوند.jamshid haghighat shenas sareban gallery 7

نقد نمایشگاه‌های قبل به قلم سحر افتخارزاده را اینجا بخوانید:

مینی‌منتالیسمِ شادِ شاد

مینی‌منتالیسمِ [۱] شادِ شاد نگاهی به نمایشگاه حجم سلماز لینهارد در گالری آریانا سایت تندیس به قلم سحرافتخارزاده احجام لینهارد فرم‌هایی اتفاقی هستند که از توری فلزیِ رنگ شده ساخته شده‌اند. احجامی بسته و فرورفته در خود که فضا را به درون و بیرون تقسیم می‌کنند. اگرچه این فروبستگی با شفافیت بصری حجم‌ها تعدیل شده …

۰ comments

مروری بر آثار برندگان دوره‌های گذشته دوسالانه تصویرگری براتیسلاوا

مروری بر آثار برندگان دوره‌های گذشته دوسالانه تصویرگری براتیسلاوا گزارش تصویری نمایشگاه در موزه هنرهای معاصر صنعتی در کرمان سایت تندیس به قلم سحر افتخارزاده آثار برندگان سیب‌ها و پلاک‌های طلایی و جایزه بزرگ بی.آی.بی (دوسالانه تصویرگری براتیسلاوا) از سال ۱۹۶۷ تا ۲۰۱۷، پس از نمایش در سنندج اکنون برای یک هفته در موزه هنرهای …

۰ comments

آوای وحش، نگاهی به نقاشی‌های آوا بهرامی در گالری ویستا

آوای وحش[۱] نگاهی به نقاشی‌های آوا بهرامی در گالری ویستا سایت تندیس به قلم سحر افتخارزاده نقاشی‌های بهرامی بیش از آن که درباره رابطه انسان با طبیعت باشند درباره ارتباط انسان با دیگران و کناره گرفتن از پذیرش مسئولیتِ مناسبات رسمی اجتماعی هستند. آدم‌های بهرامی در حالتی از بی‌خودی، لَخت و بی تحرک لمیده‌اند؛ با …

۰ comments

نگاهی به “قاراچوخا اویان!” دنیا رستمی | آن که این کار ندانست در انکار بماند …

نقد نمایشگاه دنیا رستمی با عنوان “قاراچوخا اویان!” در گالری ماه آن که این کار ندانست در انکار بماند … سایت تندیس به قلم سحر افتخارزاده “قاراچوخا” نگهبان خیرِ خانه و صاحب خانه است. در این ترکیب “قارا” نه به معنای سیاه که در اصل به معنای بزرگ، والا و مقدّم است. می‌توان قارا چوخا …

۰ comments

شرحه شرحه کردن یک رویا نقدی بر اثر چندرسانه‌ای مریم فرشاد

نقدی بر “رویای سفید”؛ اثر چندرسانه‌ای مریم فرشاد در ویستاپلاس شرحه شرحه کردن یک رویا سایت تندیس به قلم سحر افتخارزاده از منظر روانشناسی یونگ دریا نماد ناخودآگاه و اقیانوس نمادی از ناخودآگاه جمعی است. نهنگ سفیدِ فرشاد که او را به دنبال خود زیر اقیانوس ناخودآگاهش پایین می‌کشد، از آنجا که رفتاری آرام و …

۰ comments

شوخی‌هایِ جدّیِ هدی کاشیها با نمایش تصادف با خورشید

شوخی‌هایِ جدّیِ هدی کاشیها نگاهی به نمایش “تصادف با خورشید” در گالری اعتماد سایت تندیس به قلم سحر افتخارزاده  خطوط بی‌پروا در طراحی، ترکیب‌بندی‌های جسورانه و پویا اما در عین حال منسجم، پالت رنگی متنوع درخشنده، ابعاد متنوع آثار هنرمند نقاشی را معرفی می‌کند که توانسته بر مبانی تسلط یابد و سپس از آن‌ها عبور …

۰ comments

زن/گُل بَس! نگاهی به “شورانگیز” رویا نجف‌آبادی در گالری دارگون

زن/گُل بَس! نگاهی به “شورانگیز” رویا نجف‌آبادی در گالری دارگون نگاهی به “شورانگیز”؛ نمایشگاه نقاشی‌های رویا نجف‌آبادی در گالری “دارگون” سایت تندیس به قلم سحرافتخارزاده یک کلیشه تا کجا ظرفیت بازیابی دارد! یک تصویر تکراری چگونه می‌تواند برانگیزنده احساسی تجربه نشده در مخاطب باشد یا امکان خوانشی متفاوت را فراهم آورد! رویا نجف‌آبادی در نقاشی‌های …

۰ comments

آپوپتوسیس زهرا قیاسی در گالری ثالث | بیان غیرشخصی در هنر

آپوپتوسیس زهرا قیاسی در گالری ثالث | بیان غیرشخصی در هنر سایت تندیس به قلم سحر افتخارزاده زهرا قیاسی نقاش و مترجم حوزه تجسمی در دومین نمایش انفرادی آثار خود نُه تابلوی بزرگ و یک تابلوی کوچک با تکنیک رنگ روغنی روی بوم را به نمایش گذاشته. کلمه “آپوپتوسیس” ریشه یونانی دارد و به معنای …

۰ comments

هنر معاصر استانبول در گالری آرتر ARTER | قسمت دوم

هنر معاصر استانبول در گالری آرتر ARTER | قسمت دوم نگاهی به نمایشگاه انفرادی آثار ویدئوآرت Ali Mahmut Demirel با عنوان “جزیره” سایت تندیس به قلم سحر افتخارزاده طبقه دوم گالری آرتر استانبول به مدت چهار ماه به نمایش انفرادی آثار ویدئوآرت علی‌محمود دِمیرل اختصاص یافته. این هنرمندِ ساکن برلین، متولد ۱۹۷۲ و درس‌خوانده مهندسی هسته‌ای و …

۰ comments

هنر معاصر استانبول نگاهی به نمایشگاه “خانه خالی” در گالری آرتر

هنر معاصر استانبول در گالری آرتر ARTER نگاهی به نمایشگاه “خانه خالی” Space for Art”  آثار  جان آیتکین Can Aytekin سایت تندیس به قلم سحر افتخارزاده گالری آرتر در انتهای خیابان استقلال استانبول با هدف ایجاد بستری پایدار برای تولید و نمایش هنر معاصر در سال ۲۰۱۰ آغاز به کار کرده و نمایشگاه‌های متعدد انفرادی و …

۰ comments

پرونده نقد نمایشگاه‌های سال ۹۶ به قلم سحر افتخارزاده

پرونده نقد نمایشگاه‌های سال ۹۶ به قلم سحر افتخارزاده در این پرونده مروری داریم بر نقد نمایشگاه‌هایی که سحر افتخارزاده در سال ۹۶ نگاشته است که مشتمل بر ۲۱ نقد است که  در حوزه های متفاوتی کار شده است. لیست زیر به لحاظ زمانی از نقدهای اخیر سحر افتخارزاده آغاز می‌شود که در سال گذشته …

۰ comments

نوشته‌های پیشنهادی

کامران کاتوزیان گالری سهراب

نگاهی به آثار کامران کاتوزیان، از تاثیر گذارترین طراحان گرافیک ایران

نگاهی به آثار کامران کاتوزیان، از تاثیر گذارترین طراحان گرافیک ایران گالری سهراب مجله آوام ...

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.

مزایای عضویت در خبرنامه تندیس را میدانید؟
دریافت بهترین مطالب وب سایت و مجله تندیس
ما هم از اسپم متنفریم و مطمئن باشد مشخصات شما امن خواهد بود.