یکشنبه , ۲۵ آذر ۱۳۹۷
خانه | پژوهش | خلاصه کتاب هنر و معماری اسلامی ایران | پوشش در معماری

قسمت چهارم

خلاصه کتاب هنر و معماری اسلامی ایران | پوشش در معماری

خلاصه کتاب هنر و معماری اسلامی ایران 
قسمت چهارم | پوشش در معماری اسلامی ایران

سایت تندیس تلخیص: نویسنده مخاطب علی خدادادی

یاد نامه استاد دکتر لطیف ابواقاسمی به کوشش علی عمرانی پور

نشر سازمان عمران و بهسازی شهری

iranian islamic architecture 4

پوشش در معماری اسلامی ایران

دراین فصل نویسنده، با تعریف اصطلاحات مربوط به طاق و گنبد به معرفی برخی از طاقها و گنبدها می‌پردازد.

بررسی انواع طاق در معماری ایرانی

چفد: پوشش خمیده استفاده شده در تورفتگی دیوار باربر که گاهی محل عبور بوده و گاهی با تیغه در پشت پر شده و بصورت فضایی کوچک استفاده می‌شود.

طاق: چفد ممتد را اگر روی مستطیل با قوس یکنواخت بپوشانیم.

کاربندی: اگر مجموعه تویزه های بالا رفته به یکدیگر بافته شوند.

نهنبن یا عرق چین: سطح دایره شکل بالای کاربندی

یزدی بندی: کاربندی که تعداد تویزه ها زیاد باشد و خانه های آن ریزتر شود.

چفت آویز: اسم دیگر مقرنس هنگامی که فقط عنصر تزئینی محسوب شد.

کلنبو: طاقی برای پوشش مربع و قطعه قطعه روی هم سوار می شود.

چهاربخش: طاقی که از تقاطع دو طاق آهنگ بوجود می آید.

طبره (تبره): ضخامت گنبد

iranian islamic architecture 3 گنبد در معماری ایران

ویژگیهای گنبد ایرانی عبارت است از: گنبد با پلان دایره روی پلان مربع، کم بودن ضخامت طبره و سبک تر بودن آن، پوشش خمیده بدون قالب بندی،  استفاده از یک نوع مصالح و دو پوشه بودن آن.

گنبد خانه: فضای مکعبی که گنبد روی آن زده می‌شود، که در مساجد معمولا نزدیک محراب است.

بشن: مکعبی که گنبد روی آن سوار می‌شود.

چپیره: بعد از بشن، ارتفاعی است که در آن مربع به دایره تبدیل می شود. انواع آن شکنج و گوشه سازی می‌باشد.

توق: آلت اضافه است آهنی در بالای گنبد که مانع ورود آب در مواقع بارندگی می‌باشد که با بستن طناب به آن تمیز کردن و ترمیم گنبد، میسر می‌شود .

خود : پوسته بیرونی گنبد که برای مقاصدی همچون، مهار کردن فشار جانبی آهیانه، مرتفع شدن گنبد وکم کردن اختلاف دمای داخل و خارج اجرا می‌گردد.

آهیانه : پوسته زیرین گنبد که بصورت بیضی بلند و کوتاه اجرا می‌گردد.

گنبد نار: گنبدی مانند انار، مانند گنبد مرقد امام رضا

گنبد ترکین: حالت کروی و دایره از قطعات شعاعی بنام “ترک” بوجود می‌اید مانند گنبد سلطانیه.

گنبد رک‌: به شکل مخروط و هرم با خط قوسی صاف و پلان دایره و چند ضلعی که معمولا برای برج‌ها و مقبره بزرگان استفاده می شده است مانند گنبد قابوس.

گنبد اورچین‌: تنها گنبد یک پوسته ایرانی بصورت مخروطی و دندانه دندانه که از رک کشیده‌تر است و در جنوب ایران بدلیل گرمای زیاد و بارندگی کم استفاده می‌شود مانند مقبره دانیال نبی در شوش.

گنبد سروک : گنبدی شبیه گنبد نار که خط قوس آن تقاطع دو بیضی مساوی می‌باشد مانند گنبد اولیه شاه چراغ.

گنبد کمبیزه‌: گنبدی بسیار کمیاب با پلان بیضی.

iranian islamic architecture 2 پر و رومی

پر: بی نیاز از قالب است، در معماری آجری، برای شروع، خط دور زیر طاق بر دیوار اسپر ترسیم می‌شد و پس از ملات گستری، مطابق خط دور، آجر بر آن نصب می گشت. اسپر باری از سقف نمی پذیرفت و طاق تمامی بار و نیرو را به دیوار های جانبی منتقل می کرد.

رومی: طاق در این نوع پوشش هنگام ساخت بر گرده قالب سوار می‌شود و بعد از سخت شدن، رفع قالب می‌گردد و با برداشتن قالب، پوشش بر خود سوار شده، بار و نیروها را به تکیه‌گاه و اندام‌های باربر منتقل می‌کند.iranian islamic architecture 6

قسمت قبل از خلاصه کتاب هنر و معماری اسلامی ایران را اینجا بخوانید:

نوشته‌های پیشنهادی

هنرهاي كاربردي در معماري

خلاصه کتاب هنر و معماری اسلامی ایران | هنرهای کاربردی در معماری

خلاصه کتاب هنر و معماری اسلامی ایران  قسمت پنجم | هنرهای کاربردی در معماری سایت تندیس ...

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.

مزایای عضویت در خبرنامه تندیس را میدانید؟
دریافت بهترین مطالب وب سایت و مجله تندیس
ما هم از اسپم متنفریم و مطمئن باشد مشخصات شما امن خواهد بود.