شنبه , ۳۰ تیر ۱۳۹۷
خانه | نقدوبررسی | نقد | شرحه شرحه کردن یک رویا نقدی بر اثر چندرسانه‌ای مریم فرشاد

در ویستاپلاس

شرحه شرحه کردن یک رویا نقدی بر اثر چندرسانه‌ای مریم فرشاد

نقدی بر “رویای سفید”؛ اثر چندرسانه‌ای مریم فرشاد در ویستاپلاس
شرحه شرحه کردن یک رویا

سایت تندیس به قلم سحر افتخارزاده

farshad01

از منظر روانشناسی یونگ دریا نماد ناخودآگاه و اقیانوس نمادی از ناخودآگاه جمعی است. نهنگ سفیدِ فرشاد که او را به دنبال خود زیر اقیانوس ناخودآگاهش پایین می‌کشد، از آنجا که رفتاری آرام و دوستانه دارد همچون روح الهام بخش و راهنمایی معنوی از درون رویابین بر او ظاهر می‌شود و او را دعوت به غور در اعماق ناخودآگاه خود می‌کند و نیز می‌تواند به پیوند عمیق و آرام درون و بیرون رویابین اشاره داشته باشد. همه این تعابیر در صورتی پذیرفتنی خواهد بود که مخاطب قانع شود هنرمند این رویا را دیده است، و پس به تماشای درون و بیرون آن بپردازد.farshad02
وجه درونی رویا در ویدیوی هنرمند تجلی یافته، آنجا که ذرات نورانی همچون دریایی از ستاره‌ها از شکل امواج تبدیل به شکل نهنگ می‌شود و باز جمع و پراکنده می‌گردد و اعماق تاریک دریا را به اعماق کهکشان تبدیل می‌کند و اینچنین دنیای درون را به ابعادی کیهانی تسری می‌دهد. هنرمند در ویدیو که به کمک نرم‌افزار تولید شده، با تجزیه کردن اتمی جهان آن را مختصات پذیر و در حال تبدل از شکلی به شکل دیگر می‌نمایاند. اما وجه دیگر رویای فرشاد داده‌هایی واقعی را دربرمی‌گیرد که در کتاب هنرمند درقالب تصاویری واقعی از اقیانوس، امواج و نهنگ سفید به نمایش درآمده. این تصاویر که جنبه عینی رویا را بازسازی می‌کنند توسط قطعاتی شاعرانه به زبان انگلیسی، گویی عین به عین توضیح داده شده‌اند.farshad03

متن کتاب –که کلیت آن به فارسی در متن بیانیه آورده شده- خطاب به نهنگ سفید ادا شده است. با این تکنیک روایی هنرمند رویایش را برای مخاطب بازگو می‌کند. اما تصاویر و متن نوشتاری بصورتی هم افزا در پی هم یکدیگر را تثبیت می‌کنند. هنرمند با افزودن این توضیحات -که به دلیل فارسی نبودنشان فاصله‌ای مضاعف بین مخاطب و متن ایجاد می‌شود- امکان تخیل را از مخاطب می‌گیرد، گویی اصرار دارد تصویر در ذهن مخاطب همان معنایی را ایجاد کند که در ذهن خودش تداعی شده. در سیر ورق زدن کتاب ناگهان امواج دریا جای خود را به ملحفه‌های چروک خورده می‌دهد، در اینجا هم تشبیه تختخواب و ملحفه‌ها به دریا و امواجِ آن به وضوح با کلمات توضیح داده شده. فرشاد تصاویر خود را واضح و بدون جای برداشت دیگری غیر از آنچه کلمه به مخاطب حکم می‎کند به او تحمیل کرده است.farshad05
کتاب هنرمند که وجه عینی رویا را تشریح می‌کند -و بواقع فاصله‌ای است بین مخاطب و وجه درونی رویا- به همراه دو دستکش سفید، بر روی تختچه‌ای قرار گرفته که بین مخاطب و دیوار سفیدی که ویدیو بر آن پخش می‌شود فاصله می‌اندازد. این تختچه چیزی بین میز تشریح و تخت بیمارستان است، و این تصور را در مخاطب ایجاد می‌کند که در حال مرور رویای یک بیمار محتضر است، در حالی که چنین نیست. این رویای خود هنرمند است و در تختخوابی معمولی دیده شده. میز تشریح بگونه‌ای ناخواسته بینش درونی هنرمند در جهت فروکاستن رویا به اجزایش را نشان می‌دهد. نوع برخورد هنرمند با رویایش و نوع به‌اشتراک‌گذاری آن کاملا پوزیتیویستی و تحلیلی است. او رویایش را برای ما تشریح کرده و به تصاویر تحویل کرده است؛ تصاویری عام از دریا، موج، نهنگ سفید و ملحفه. این تصاویر غیرشخصی چیزی بیش از دلالت‌های روانشناسانه عامی که به تعبیر خواب ختم می‌شوند برای مخاطب ندارد. اما ویدیوی فرشاد به همراه موسیقی که به سختی شنیده می‌شود و در بردارنده صدای نهنگ هم هست، فضایی خیال انگیز برای مخاطب ایجاد می‌کند. فرشاد مخاطب را بین واقعیت و خیال در حرکتی رفت و برگشتی قرار می‌دهد. اما گویی در این روند تنها سازوکار رویا دیدن را بگونه‌ای تحلیلی و تکنولوژیک توضیح می‌دهد نه آنکه تجربه‌ای شخصی را به اشتراک بگذارد.farshad04

نقد نمایشگاه‌های قبل به قلم سحر افتخارزاده را اینجا بخوانید:

hoda kashiha etemad gallery 8

شوخی‌هایِ جدّیِ هدی کاشیها با نمایش تصادف با خورشید

شوخی‌هایِ جدّیِ هدی کاشیها نگاهی به نمایش “تصادف با خورشید” در گالری اعتماد سایت تندیس به قلم سحر افتخارزاده  خطوط بی‌پروا در طراحی، ترکیب‌بندی‌های جسورانه و پویا اما در عین حال منسجم، پالت رنگی متنوع درخشنده، ابعاد متنوع آثار هنرمند نقاشی را معرفی می‌کند که توانسته بر مبانی تسلط یابد و سپس از آن‌ها عبور …

۰ comments
najafabadi05

زن/گُل بَس! نگاهی به “شورانگیز” رویا نجف‌آبادی در گالری دارگون

زن/گُل بَس! نگاهی به “شورانگیز” رویا نجف‌آبادی در گالری دارگون نگاهی به “شورانگیز”؛ نمایشگاه نقاشی‌های رویا نجف‌آبادی در گالری “دارگون” سایت تندیس به قلم سحرافتخارزاده یک کلیشه تا کجا ظرفیت بازیابی دارد! یک تصویر تکراری چگونه می‌تواند برانگیزنده احساسی تجربه نشده در مخاطب باشد یا امکان خوانشی متفاوت را فراهم آورد! رویا نجف‌آبادی در نقاشی‌های …

۰ comments
ghiasi07

آپوپتوسیس زهرا قیاسی در گالری ثالث | بیان غیرشخصی در هنر

آپوپتوسیس زهرا قیاسی در گالری ثالث | بیان غیرشخصی در هنر سایت تندیس به قلم سحر افتخارزاده زهرا قیاسی نقاش و مترجم حوزه تجسمی در دومین نمایش انفرادی آثار خود نُه تابلوی بزرگ و یک تابلوی کوچک با تکنیک رنگ روغنی روی بوم را به نمایش گذاشته. کلمه “آپوپتوسیس” ریشه یونانی دارد و به معنای …

۰ comments
plant01

هنر معاصر استانبول در گالری آرتر ARTER | قسمت دوم

هنر معاصر استانبول در گالری آرتر ARTER | قسمت دوم نگاهی به نمایشگاه انفرادی آثار ویدئوآرت Ali Mahmut Demirel با عنوان “جزیره” سایت تندیس به قلم سحر افتخارزاده طبقه دوم گالری آرتر استانبول به مدت چهار ماه به نمایش انفرادی آثار ویدئوآرت علی‌محمود دِمیرل اختصاص یافته. این هنرمندِ ساکن برلین، متولد ۱۹۷۲ و درس‌خوانده مهندسی هسته‌ای و …

۰ comments
ArterOutside

هنر معاصر استانبول نگاهی به نمایشگاه “خانه خالی” در گالری آرتر

هنر معاصر استانبول در گالری آرتر ARTER نگاهی به نمایشگاه “خانه خالی” Space for Art”  آثار  جان آیتکین Can Aytekin سایت تندیس به قلم سحر افتخارزاده گالری آرتر در انتهای خیابان استقلال استانبول با هدف ایجاد بستری پایدار برای تولید و نمایش هنر معاصر در سال ۲۰۱۰ آغاز به کار کرده و نمایشگاه‌های متعدد انفرادی و …

۰ comments
mir mohammad fatahi 6

پرونده نقد نمایشگاه‌های سال ۹۶ به قلم سحر افتخارزاده

پرونده نقد نمایشگاه‌های سال ۹۶ به قلم سحر افتخارزاده در این پرونده مروری داریم بر نقد نمایشگاه‌هایی که سحر افتخارزاده در سال ۹۶ نگاشته است که مشتمل بر ۲۱ نقد است که  در حوزه های متفاوتی کار شده است. لیست زیر به لحاظ زمانی از نقدهای اخیر سحر افتخارزاده آغاز می‌شود که در سال گذشته …

۰ comments

نوشته‌های پیشنهادی

نقاشی شاهین کیمیاگر گالری گلستان

شاهین کیمیاگر با جادوی رنگ و بازآفرینی فضای زیسته

شاهین کیمیاگر با جادوی رنگ و بازآفرینی فضای زیسته نقدی بر نمایشگاه نقاشی شاهین کیمیاگر ...

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

مزایای عضویت در خبرنامه تندیس را میدانید؟
دریافت بهترین مطالب وب سایت و مجله تندیس
ما هم از اسپم متنفریم و مطمئن باشد مشخصات شما امن خواهد بود.