چهارشنبه , ۲ خرداد ۱۳۹۷
خانه | مجسمه | پیکره‌های جنبشی آرش فاتح | مرور گذشته و راه‌های جدید

پیکره‌های جنبشی آرش فاتح | مرور گذشته و راه‌های جدید

نمایشگاه «پیکره‌های جنبشی آرش فاتح» در گالری ویستا
نقد نمایشگاه مجسمه آرش فاتح با عنوان «پدیدارشناسی روح»

مرور گذشته و راه‌های جدید

سایت تندیس به قلم حافظ روحانی

arash fateh gallery vista 2

تجربیات، آرش فاتح، طیف وسیعی از سؤالات و مسائل گوناگون مجسمه‌سازی را شامل می‌شود؛ از رابطه‌ی حجم با فضا گرفته، تا نسبت بین مواد کار مختلف از چوب گرفته تا فلز، از نوع مواجهه‌ی هنرمند با حجم و میزان دستکاری در ماده‌ی کار گرفته تا حتی شکل ارائه. آرش فاتح در طول چند ساله‌ی گذشته، نشان داده که کم‌و‌بیش با همه‌ی این مسائل درگیر بوده و هست و هر بار و در هر نمایشگاه در پی پاسخی برای یک یا چند سؤال درباره‌ی مجسمه‌سازی می‌گردد. جدا از همه‌ی این‌ها نام نمایشگاه اخیر او، «پدیدارشناسی روح»، علاوه بر ارجاع به نام کتاب مشهور هگل، فیلسوف شهیر آلمانی، در عین‌حال انگار ما را تشویق می‌کند تا این آثار را به عنوان پدیدارهایی از روح هنرمند هم ببینیم، یعنی آیا او بخشی از وجودشان را از طریق این آثار بر ما نمایان ساخته است؟arash fateh gallery vista 8

آثار نمایشگاه جدید در ویستا را می‌توان به دو دسته‌ی مشخص تقسیم کرد (هر چند که این تقسیم‌بندی بسیار کلی است و خود شامل تقسیم‌بندی‌های کوچک‌تر هم می‌شود)؛ گروه اول، آثاری هستند که به شکل آشنا‌تر (محافظه‌کارتر) بر روی پایه به نمایش درآمده‌اند. گروه دوم اما بیان‌گر اشکال ارائه و نمایش متفاوت‌تری است؛ تعدادی بر روی زمین قرار گرفته‌اند و گروهی از آثار به سقف آویخته شده‌اند. یک نتیجه‌ی کلی این دو شکل، در نحوه‌ی رابطه‌ی بین حجم و فضای اطرافش قابل تعبیر است؛ آثار به نمایش درآمده بر روی پایه، در مقابل آثار گروه دوم (که عمدتاً بزرگ‌تر از آثار گروه اول هستند) در چارچوب مشخص پایه‌ها محدود شده‌اند، این در حالی است که آثار گروه دوم که بدون پایه به نمایش درآمده‌اند، کم‌و‌بیش به فضای اطراف‌شان دست‌اندازی کرده‌اند و رابطه‌ی پیچیده‌تری با فضای اطراف دارند. این موضوع یعنی رابطه‌ی حجم با فضا، لااقل در نمایشگاه پیشین هنرمند در ویستا، مسأله‌ی اصلی محسوب می‌شد و حالا به نظر می‌رسد که در کنار دیگر مسائل مورد توجه آرش فاتح کمی به حاشیه رفته است یا لااقل تعدد موضوعات این نمایشگاه باعث شده تا بیننده خود را با اشکال مختلفی از آثاری مواجه ببیند که هر کدام به یکی از معضلات یا پرسش‌های مختلف مجسمه‌سازی ارجاع می‌دهند.arash fateh gallery vista 13

اما در کنار همه‌ی این‌ها، واژه‌ی «جنبشی» به شکل تأکیدی در عنوان نمایشگاه ذکر شده؛ بر این اساس به نظر می‌رسد که اهمیت جنبش یا حرکت این مجسمه‌ها برای هنرمند واجد اهمیت بوده باشد، نکته‌ای که در لااقل یکی دو اثر نمایشگاه مورد تأکید قرار گرفته‌. با این‌حال به سختی بتوان آن را به همه‌ی آثار نمایشگاه بسط داد. پس اگر ذکر «جنبشی» در عنوان نمایشگاه نشان از تأکید بر این ویژگی دارد، آیا این اشاره از بیننده می‌خواهد تا با آثار بازی کرده و آن‌ها راه جنبش وادارد؟ در بخشی عمده‌ای از آثار این امکان محقق نمی‌شود، نیمی از آثار که بر روی زمین قرار گرفته و بیننده دسترس چندانی به آن‌ها ندارد و تعدادی نیز بر روی پایه نمایش داده شده‌اند.

arash fateh gallery vista 7 پایه‌ی مجسمه‌ها مانع از نزدیک شدن بیننده به آن‌ها می‌شود و او را از دست زدن به آثار بر حذر می‌دارد (چون پایه‌ به عنوان یک شکل سنتی ارائه‌ی قدیمی عمدتاً مانع فاصله‌ای مابین بیننده و مجسمه ایجاد می‌کند). پس هر چند عنوان جنبشی از یک طرف بر رابطه‌ی اثر و فضا اشاره دارد، در عین‌حال نسبتی میان بیننده و مجسمه را هم نشان می‌دهد، رابطه‌ای که احتمالاً قرار بوده فراتر از نسبت ساده‌ی اثر قابل دیدن و بیننده بوده و بیننده بیش‌تر با آثار درگیر شود، چنان‌چه در نمایشگاه پیشین این هنرمند در ویستا رابطه‌ی بیننده با حجم کاملاً تغییر کرده تا آن‌جا که حجم فضای دور و اطراف بیننده را اشغال کرده و او را در بر می‌گرفت.arash fateh gallery vista 6

به نظر می‌رسد که دامنه‌ی علاقه‌مندی و دغدغه‌های آرش فاتح با مسائل و پرسش‌های مختلف مجسمه‌سازی وسیع و فراوان است و به ترتیب در نمایشگاه اخیرش، طیف وسیعی از این پرسش‌ها و مسائل به شکل مجسمه‌های گوناگون به نمایش درآمده‌اند که هنرمند از طریق‌شان به سراغ یک یا چند پرسش بنیادین رفته است. بر این اساس به نظر می‌رسد که با یکی از جدی‌ترین مجسمه‌سازان جدید مواجه‌ایم، ولی از سوی دیگر کثرت فکرها و دغدغه‌ها تمرکز نمایشگاه اخیرش، «پدیدارشناسی روح»، را گرفته. به نظر می‌رسد که آرش فاتح در این نمایشگاه و با این مجموعه از آثار فرصتی یافته تا دغدغه‌ها و مسائل گوناگون‌اش را مرور کند و راه‌های ممکن و جدیدتری را بیابد. شاید در نمایشگاه‌های بعدی، شاهد رخدادهایی تازه در آثارش باشیم.arash fateh gallery vista 16

نقد نمایشگاه‌های قبل به قلم حافظ روحانی یرا اینجا بخوانید:

amir khoshnoudi sohrab gallery 1

مجسمه‌های امیر خشنودی، این دل مجنون در گالری سهراب

نقد نمایشگاه آثار امیر خشنودی، با عنوان «این دل مجنون» در سهراب احساس سخنان تکراری بر زبان می‌آورد سایت تندیس به قلم حافظ روحانی آثار امیر خشنودی، در مضمون فاقد پیچیدگی است؛ لااقل در هنر معاصر که صراحت در بیان مضمون به کرات دیده شده و حتی مورد تأیید است، این ویژگی یک امتیاز محسوب …

۰ comments
neda rahi white line gallery 1

تضادها و تعارض‌ها در نقاشی‌های ندا راهی با عنوان حق به شهر

نمایشگاه آثار ندا راهی، تحت عنوان «حق به شهر» در گالری خط سفید تضادها و تعارض‌ها سایت تندیس به قلم حافظ روحانی هر چند در نوشته‌ی نمایشگاه آثار ندا راهی در خط سفید تحت عنوان «حق به شهر»، به قلم هادی مؤمنی بیش‌تر بر وجه انتزاعی آثار او و تقابل‌شان با تنها عنصر بصری عینی …

۰ comments
farshid mesghali 16

پرونده نقد نمایشگاه‌های سال ۹۶ به قلم حافظ روحانی

حافظ روحانی منتقد، مترجم و روزنامه‌نگار حوزه تجسمی و سینما است. او با بیش از ده سال سابقه همکاری با روزنامه ها و مجلات معتبری چون روزنامه شرق، روزنامه اعتماد، روزنامه وقایع اتفاقیه، مجله تندیس و… بیش از سه سال است که با سایت تندیس همکاری می‌کند و متخصص در زمینه تحلیل و نقد هنرمندان حوزه تجسمی به شمار میآید. همچنین به مدت دو سال و نیم به عنوان منتقد در برنامه هنرنامه شبکه چهار سیما همکاری داشته است.

۰ comments

 

نوشته‌های پیشنهادی

مهدی سحابی گالری آتبین قراضه‌های دوست‌داشتنی

نگاه مشفقانه‌ به زشتی، نگاهی به آثار مهدی سحابی در آتبین

نمایشگاهی از آثار زنده‌یاد مهدی سحابی در گالری آتبین با عنوان «قراضه‌های دوست‌داشتنی» نگاه مشفقانه‌ ...

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

مزایای عضویت در خبرنامه تندیس را میدانید؟
دریافت بهترین مطالب وب سایت و مجله تندیس
ما هم از اسپم متنفریم و مطمئن باشد مشخصات شما امن خواهد بود.