چهارشنبه , ۳۰ خرداد ۱۳۹۷
خانه | نقدوبررسی | نقد | زیستار کهن میان انسان، حیوان و نبات در آثار مرتضی یزدانی

زیستار کهن میان انسان، حیوان و نبات در آثار مرتضی یزدانی

زیستار کهن میان انسان، حیوان و نبات در آثار مرتضی یزدانی

سایت تندیس به قلم محمد معین‌الدینی

یادداشتی بر نمایشگاه انفرادی مرتضی یزدانی در گالری ماه

۱۴ اردیبهشت تا ۱ خرداد ۱۳۹۷

morteza yazdani 2

مهرگیاه: گیاهی اسطوره­ای که از نطفه کیومرث و با پرتوی پاک خورشید هستی گرفت، ریشه‌­اش به شکل زن و مردی در هم تنیده است، به همین دلیل با هرکه باشد دوستی و مهر می­آورد. ساقه­اش را با طناب به گردن سگی گرسنه می­‌بستند تا آن را از ریشه درآورد چرا که کسی که آن را از ریشه درآورد به زودی خواهد مُرد.

این تنها داستان یکی از نقاشی­های مرتضی یزدانی است. او معنا را از طریق مرور همین داستان­‌ها در عمق تاریخ فرهنگی خودمان روایت می­‌کند. هدفش روایتی شخصی از هم زیستی کهن میان انسان و حیوان و نبات است. عنوان نمایشگاه «زیستار» از همین برآمده است. در آثارش ردپای یادداشت­‌های لئوناردو داوینچی و کتاب آرایی­‌های دوران اسلامی برای ذهن تماشاگر آشنا به تاریخ هنر غریبه نیست، حضور هر یک از آنها راوی جنبه‌های مختلف تاریخ زیبایی­‌شناسی و تاریخ فرهنگی یک ملت است که پیامد آن پیوند هنجارهای زیبایی شناسی کلاسیک با بخشی از فرهنگ تاریخی ایران زمین است. با وجود این نشانه­‌های درون تابلوهایش به تفسیرهای پیچیده نیاز ندارند، سعی نمی‌­کنند میان خود و درک بیننده شکافی از ابهام ایجاد کنند و اجازه نمی‌دهند تا تماشاگر بدون اطلاع بماند. نقاشی­‌هایش برگرفته از نوعی حس عمیق نوستالژیک، غرق در رنگ‌های گرم ­و هارمونیک با محور قراردان تنوعی از گیاهان و جانوران توانسته­اند یادآوری بخشی از روزگار سپری شده تاریخ و سبک زندگی ما شوند.

morteza yazdani 5

او از طریق آشنایی­‌زدایی همزمان با روایت حکایت تاریخی هم زیستی ما، یادآور بیگانگی ما نسبت به پیشنه­ای نه چندان کهن می­‌شود. اما نکته مهم در مورد نقاشی­‌های مرتضی این است که جنبه‌­های زیبایی­شناختی نقاشی‌هایش فدای زبان مفهومی آثارش نشده‌است. زبان و لحن نقاش‌ی­های او عمیقاً نقاشانه است. او در نقاشی‌هایش تلاش می‌کند تا مصداق­هایی از جهان‌­بینی و فرهنگ عمومی یک ملت را به وسیله ارزش‌­های زیبایی­‌شناسانه بازتعریف کند. نقاشی­‌هایش به جای اینکه تماشاگر را در موقعیتی بگذارد تا جایی خارج از تابلو به پیچیدگی­‌های معنا­شناختی تابلو­ها بیندیشد او را غرق لذت زیبایی‌­شناسانه هنر می­‌کند و از این راه میان تابلو و تماشاگر پیوند ایجاد می­‌کند.

morteza yazdani 1

در روزگاری که بسیاری جنبه­‌های زیبایی­شناسانه را فدای زبان پیچیده نشانه­شناختی نقاشی می­کنند، نقاشی­های مرتضی ادای دین محکمی به خود نقاشی هستند، در نقاشی­هایش به قرارداد­های نقاشانه وفادار است و به همین دلیل می‌تواند به خوبی جهان نقاشی را به تماشا بگذارد و به تماشاگر این آزادی را می‌­دهد تا در آنها به جستجو بپردازد. او از دنیای درون تابلوهایش خبر دارد و به مدد تکنیک روان خود مجموعه از دل‌مشغولی­‌هایش را به آنجا می آورد.morteza yazdani 4

نوشته‌های پیشنهادی

رویای سفید مریم فرشاد ویستاپلاس

شرحه شرحه کردن یک رویا نقدی بر اثر چندرسانه‌ای مریم فرشاد

نقدی بر “رویای سفید”؛ اثر چندرسانه‌ای مریم فرشاد در ویستاپلاس شرحه شرحه کردن یک رویا ...

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

مزایای عضویت در خبرنامه تندیس را میدانید؟
دریافت بهترین مطالب وب سایت و مجله تندیس
ما هم از اسپم متنفریم و مطمئن باشد مشخصات شما امن خواهد بود.