شنبه , ۳۰ تیر ۱۳۹۷
خانه | نقدوبررسی | نقد | هنر معاصر استانبول در گالری آرتر ARTER | قسمت دوم

هنر معاصر استانبول در گالری آرتر ARTER | قسمت دوم

هنر معاصر استانبول در گالری آرتر ARTER | قسمت دوم
نگاهی به نمایشگاه انفرادی آثار ویدئوآرت Ali Mahmut Demirel با عنوان “جزیره”

سایت تندیس به قلم سحر افتخارزاده

galleryplanforDemirel

طبقه دوم گالری آرتر استانبول به مدت چهار ماه به نمایش انفرادی آثار ویدئوآرت علی‌محمود دِمیرل اختصاص یافته. این هنرمندِ ساکن برلین، متولد ۱۹۷۲ و درس‌خوانده مهندسی هسته‌ای و معماری است. او در زمینه موزیک-ویدئو، طراحی صحنه، اجراهای تجسمی زنده و ویدئوی تجربی فعال است.
اولین انفرادی دمیرل در استانبول با عنوان “جزیره”، ویدئوی “شلنگ” از سال ۲۰۰۰ را در کنار مجموعه “اتوپیاهای پسا-آخرالزمانی” -مجموعه‌ای از سه ویدئو(“گیاه”،”گودال”،”اسکله”)- که از ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۸ کار شده‌اند در یک چیدمان گرد هم آورده.demirel01
دمیرل فضای کاملا تاریک گالری را با دیواره‌های منحنی بصورت دالانی تودرتو درآورده و در انتهای هر دالان محوطه بازتری برای پخش هر یک از ویدئوها فراهم کرده است. در صفحات بزرگ پروجکشن بویژه در اثر سه لتی “گودال” که سه ویدئو بطور همزمان در آن پخش می‌شود، تصویر مخاطب را در برمی‌گیرد و او را در سکوت فضای خالی از انسانِ ساختمان‌های متروک که با بافت طبیعی اطرافشان پوشیده شده‌اند، غرق می‌کند. ویدئوی “شلنگ” تصویر بسته‌ای از یک شلنگ است که بر اثر فشار آب بطور متناوب حرکتی را تکرار می‌کند و در نهایت تصویر تبدیل به نویزهای برفکی می‌شود. در این ویدئو که از نخستین تجربه‌های دمیرل است، مسئله اثر بیش از آنکه هستی‌شناسانه باشد ادراکی است و در آن هنرمند درگیر بازتعریف دیدن و تصویر است. اما دیگر ویدئوهای دمیرل به نوعی از بودن در ارتباط با هستی می‎پردازند. برای درک بهتر این ارتباط در ادامه، متن کاتالوگ نمایشگاه “جزیره” را با اندکی تلخیص می‌خوانید؛pit02
…((“جزیره” در لغت تکه‌زمینی است که گرداگرد آن را آب فرا گرفته و اما در معنای ضمنی گریزی می‌زند به بسیاری از روایت‌های تاریخی و نیز معاصر پیرامون مفهوم اتوپیا. این مفهوم کلیدی مخاطب را در جهت دریافت‌هایی که ویدئوها و فضای نمایشگاه همسو با آن طراحی شده‌اند هدایت می‌کند.
هنرمند در هر چهار اثر بعنوان المان وصل کننده و استعاره‌ای از بی‌زمانی، اشکال مختلفی از آب را با هم در آمیخته است. آب که عنصر تکرارشونده در این آثار است، یادآور سیلاب آخرالزمانی است که بارها در کتب مقدس و افسانه‌های مختلف به آن اشاره شده.plant02
در مجموعه “اتوپیاهای پسا-آخرالزمانی” دمیرل سازه‌های معمارانه متروکه‌ای در نقاط مختلف جهان را زیر نظر گرفته تا پیرامون آینده‌ای بدون انسان تخیل کند و این پرسش را پیش کشد که “چگونه این سازه‌ها که برای انسان طراحی شده‌اند، ‌بدون خود او به زندگی ادامه می‌دهند؟”. علیرغم این که به وضوح می‌توان این محوطه‌های متروکه را که خالی از سکنه و بی‌استفاده هستند دیستوپیا خواند، دمیرل آن‎ها را “اتوپیاهای معمارانه” می‌نامد و نگاهی ایده‌آلیستی به آن‌ها دارد چراکه از نظر او این فضاها به وضعیت وجودی آرام و متعادلی در خود و با خود رسیده‌اند. این فرم‌های ازپیش‌تعریف‌‌شده شروع به برهمکنش با ارگانیزم‌های زنده موجود در اطراف خود کرده‌ و تبدیل به موجودیت‌هایی بالقوه شده‌اند که می‌توانند پذیرای معانیِ هنوز تعریف نشده و تازه باشند. pit01
این پذیرش و خود‌سپردگی مورد اشاره دمیرل ریشه در وضعیتی دارد که در روانشناسی مثبت به آن “روان بودگی” یا “جاری بودن” می‌گویند. این وضعیت با عناوین مختلف در عرفان شرقی مورد توجه قرار گرفته و در قالب روانشناسی به غرب راه یافته. بودن در این وضعیت به معنی آن است که شخص کاملا در آنچه انجام می‌دهد غرق باشد و حس خود از خود، بدن و زمان را کاملا از دست بدهد. اما برای رسیدن به رهایی از بدن و خود باید ابتدا این هر دو را قویا احساس کند. دمیرل با طراحی فضای نمایشگاه بصورت محوطه‌ای قبض و بسط یابنده که همزمان اضطراب و تنگناترسی و گشایش و رهایی را در خود دارد، مخاطب را به تجربه این وضعیت دعوت می‌کند.))…plant01
آثار مجموعه “اتوپیاهای پسا-آخرالزمانی” در فرم و عناصر کلیدی همچون آب، یادآور سینمای آندری تارکوفسکی هستند، اما در محتوا دمیرل ترجیح داده انسان را بطور کامل حذف کند و چنانکه از متن کاتالوگ بر‌می‌آید در نبود این انسان، اتوپیایی برای خودِ اتوپیا بجوید. در حالی که تارکوفسکی همچنان به انسان امیدوار بود و اساسا مسئله او انسان بود، دمیرل به دنبال ارگانیزم‌های ترکیبی تازه‌ای است که در غیاب انسان و بدون نیاز به او دارای موجودیتی محمل معنا باشند و بر آن است تا انسان را به تجربه حضوری عاری از حضور خود او دعوت کند. حال آن که معنا تنها در حضور انسان در مقام سوژه معنا می‌یابد و آنگاه که این متروکه‌ها به همزیستی متعادل و آرام خود با ارگانیزم‌های اطراف رسیده باشند فقط “هستند” بی‌نیاز به هر معنایی، چون انسانی نیست که برایشان نام بگذارد و تعریف‌شان کند. اتوپیای دمیرل آنجا که بدنبال نام پذیریِ دوباره است نقطه شروع خود را که حذف انسان بوده نقض می‌کند. pit03

قسمت اول هنر معاصر استانبول در گالری آرتر ARTER و همچنین نقد های قبلی به قلم سحر افتخارزاده را اینجا بخوانید:

ArterOutside

هنر معاصر استانبول نگاهی به نمایشگاه “خانه خالی” در گالری آرتر

هنر معاصر استانبول در گالری آرتر ARTER نگاهی به نمایشگاه “خانه خالی” Space for Art”  آثار  جان آیتکین Can Aytekin سایت تندیس به قلم سحر افتخارزاده گالری آرتر در انتهای خیابان استقلال استانبول با هدف ایجاد بستری پایدار برای تولید و نمایش هنر معاصر در سال ۲۰۱۰ آغاز به کار کرده و نمایشگاه‌های متعدد انفرادی و …

۰ comments
mir mohammad fatahi 6

پرونده نقد نمایشگاه‌های سال ۹۶ به قلم سحر افتخارزاده

پرونده نقد نمایشگاه‌های سال ۹۶ به قلم سحر افتخارزاده در این پرونده مروری داریم بر نقد نمایشگاه‌هایی که سحر افتخارزاده در سال ۹۶ نگاشته است که مشتمل بر ۲۱ نقد است که  در حوزه های متفاوتی کار شده است. لیست زیر به لحاظ زمانی از نقدهای اخیر سحر افتخارزاده آغاز می‌شود که در سال گذشته …

۰ comments

نوشته‌های پیشنهادی

نقاشی شاهین کیمیاگر گالری گلستان

شاهین کیمیاگر با جادوی رنگ و بازآفرینی فضای زیسته

شاهین کیمیاگر با جادوی رنگ و بازآفرینی فضای زیسته نقدی بر نمایشگاه نقاشی شاهین کیمیاگر ...

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

مزایای عضویت در خبرنامه تندیس را میدانید؟
دریافت بهترین مطالب وب سایت و مجله تندیس
ما هم از اسپم متنفریم و مطمئن باشد مشخصات شما امن خواهد بود.