خانه | پژوهش | جنبش مینیمال آرت در پیوند با زیباشناسی جان دیویی و هنر در نسبت با جهان واقعی

جنبش مینیمال آرت در پیوند با زیباشناسی جان دیویی در پرونده هنر بی‌فکر و هنر بافکر

جنبش مینیمال آرت در پیوند با زیباشناسی جان دیویی و هنر در نسبت با جهان واقعی

جنبش مینیمال آرت در پیوند با زیباشناسی جان دیویی و هنر در نسبت با جهان واقعی
جنبش مینیمال آرت در پیوند با زیباشناسی جان دیویی | قسمت سوم
پرونده هنر بی‌فکر و هنر بافکر

سایت تندیس به قلم نویسنده مخاطب آذر امامی

در نوشته­ ی پیشین به پیوندهای میانِ زیباشناسیِ جان دیویی و دونالد جاد پرداخته شد؛ اما در ادامه چنین بیان شد که دونالد جاد علی­رغم مطالعه دقیقِ آثارِ زیباشناسانه­ ی جان دیویی بیش از آنکه متأثر از او باشد علاقمند به اندیشه ­های رالف بارتون پِری، ویلیام جیمز، و سپس چارلز سندرس پیرس بوده است اماچنان­که خواهیم گفت این به معنای عدمِ توجه جاد به اندیشه ­های پراگماتیکیِ جان دیویی نیست.

جنبش مینیمال آرت در پیوند با زیباشناسی جان دیویی | قسمت سوم

همانطور که پیش­تر گفته شد، دونالد جاد، هنرمندِ آمریکایی در دوره ­های متمادی به تحصیل هنر پرداخت و مهم­ترین ­شان البته دوره­ ی تحصیلش در دانشگاه کلمبیا بود که سال­های ۱۹۴۹ـ۱۹۵۳ و ۱۹۵۷ـ۱۹۶۲ را در بر می­گیرد. وی در این دوره همانند بسیاری دیگر از هنرمندانِ هم­دوره­اش همچون رابرت موریس کتاب هنر به منزله­ ی تجربه را مطالعه کرد و به ­گفته ­ی رابرت موریس و به نقل از دیوید راسکین او در زمره ­ی آخرین شاگردان جان دیویی در دانشگاه کلمبیا بود. اما جاد ضمن علاقه به دیگر فیلسوفان پراگماتیسم همچنان در آفرینش آثارش متأثر از اندیشه ­­های پراگماتیکِ جان دیویی بود چنان­که به گفته ­ی استفان آن وِب[۱] ا و متأثر از این اندیشه­ ی دیویی بود که هنر در نسبت با جهان واقعی است. نوشته­ ی پیشین به اجمال بحث دیویی درباره­ ی نسبت تجربه و طبیعت را مطرح کرده و در آن از اصلی به­ نام اصل پیوستگی نام به میان آمده بود که در ادامه­ ی همان بحث و البته نشانی از پیوندِ هنر و زندگی ­ای است که دونالد جاد هنرمند مینیمالیست پی­گیرِ آن در رویکردش به هنر بود. در ادامه ­ی مباحث پیشین پاره ­ای از دیگر نظریاتِ جان دیویی در نسبتِ هنر و زندگی برای فهمِ بهترِ نظریات دیویی درباره­ ی پیوند هنر و جهانِ واقعی بیان می ­شود.donald jad 2

اثر هنری را، آنطور که، دیویی مورد توجه قرار می­دهد در تقابل با نظریه­ هایی همچون نظریه­ هایی تحلیلی است که تمام هنر را به مادیت اثر فرو کاسته و آن را به­ مثابه چیزی جدا از زندگی معمول معنا می ­کنند؛ نظریه­ هایی که با این کارشان شأنیت اثر را در جدا بودن از زندگی روزمره تعریف کرده و با نشاندن آن در برج عاج و تقدیس آن در موزه ­ها و گالری ­ها و فضاهایی از این دست تأکید مدام بر دوئالیسم ­های جسم و روح (امر جسمانی/ روحانی) داشته ­اند؛ چنان­که، “نظریه ­های تحلیلی تاریخیت و ماهیت نهادی هنر، و “مفهوم مقوله ­بندی شده ­ی هنر زیبا” را به ­منزله­ی “تحول درونی” دیده ­اند» (شوسترمن ۱۳۹۱:۷۸). دیویی، در تقابل با همین نظریات و در پی اصلاح فهم ما از هنر و امر زیبا بر می­ آید؛ چنان­که، هنر را از برج عاج به زمین کشانده و در راستای پیوند آن با زندگی روزمره گام بر می­دارد و با به میان کشیدن مفهوم “تجربه”، اثر هنری را در تلفیق با تجربه­ ی آفرینش و ادراک زیباشناختی تعریف می­کند؛ تجربه­ ای که از آن هنرمند و مخاطب به ­صورت توأمان بوده و وصفی که در نهایت رابطه­ ی تازه ­ای میان هنرمند، مخاطب، و اثر هنری برقرار می­ کند.donald jad

بنا به این­ها، دیویی در زیباشناسیِ خود به واسطه برداشتن توجه از شیئت اثر به تجربه در پی رفع دوئالیسم ­های پیش آمده میان هنر از ابعاد انسانی­اش و زندگی روزمره بود. چیزی­ که، در مخالفتش با “تلقی موزه ­ای از هنر” جلوه ­گر شد. برای همین هم، او مفهوم “تجربه” را به میان آورد که به عقیده ­اش نه تنها هیچ منافاتی با زندگی نداشته، که مقوم حیات انسان نیز هست، خاصه در نسبتش با هنر که والاترین تجربه است. از این ­روست که، دیویی، تجربه زیباشناسانه را بر شیء فیزیکی ارج نهاده و خلافِ ­آمد باورهای قردادی می ­شود که از هنر بت ساخته ­اند؛ از آنجا که، دیویی «ذات و ارزش هنر را، نه در شیء که در تجربه ­ای می­داند که اثر به­ واسطه ­اش خلق شده است» (shusterman 1977:31)

در گذر این­ها که البته دربردارنده­ ی نکاتی مهم از زیباشناسی دیویی در نسبت با هنرِ هنرمندانِ نوگرایِ آمریکاست، نوشته­ ی بعدی شرحِ اندیشه­ هایِ در جریانِ نسلی خواهد بود که دونالد جاد یکی از آنهاست. هدف از این کار معرفی دیگر منابع فکریِ در درسترس آن نسل با نگاهی کل ­نگرانه به وضعِ فکر آن دوران است.

[۱] Stephanie Anne Web

قسمت های قبل از پرونده هنر بی‌فکر و هنر بافکر را اینجا بخوانید:

 

 

گروه مرمت آثار هنری آوام

نوشته‌های پیشنهادی

درآمدی بر فلسفه هنر

درآمدی بر فلسفه هنر، چرا مجبورید این کتاب را بخوانید؟!

درآمدی بر فلسفه هنر، چرا مجبورید این کتاب را بخوانید؟!  معرفی کتاب درآمدی بر فلسفه ...

مینیمالیسم دونالد جاد

مینیمالیسم و دونالد جاد در پیوند با زیبایی شناسی جان دیویی

مینیمالیسم و دونالد جاد در پیوند با زیبایی شناسی جان دیویی پرونده هنر بی‌فکر و ...

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

مزایای عضویت در خبرنامه تندیس را میدانید؟
دریافت بهترین مطالب وب سایت و مجله تندیس
ما هم از اسپم متنفریم و مطمئن باشد مشخصات شما امن خواهد بود.